Validatie van de ernst van ME/cvs door andere metingen dan anamnese

Datum: 
16/08/2020

Validatie van de ernst van Myalgische Encefalomyelitis/ Chronische Vermoeidheidssyndroom door andere metingen dan anamnese: Activiteitenarmband, Cardiopulmonaire Inspanningstesten en een gevalideerde activiteiten-vragenlijst: SF-36

In de Internationale Consensus Criteria uit 2011, kortweg ICC, wordt een classificatie voorgesteld voor de ernst van de (symptomen van) ME. Als je de diagnose krijgt volgens de ICC, kan de arts meteen de categorie vaststellen van ziekte-ernst:
Mild, matig, ernstig en zeer ernstig. Er is nog maar weinig (of zelfs geen?) wetenschappelijk onderzoek verricht of dit een juiste classificatie is.

In wetenschappelijk onderzoek is het belangrijk gebruik te maken van instrumenten en metingen die hun effectiviteit al in eerder onderzoek hebben bewezen (validatie). Daar wordt je onderzoek bruikbaarder en betrouwbaarder door.

Je controleert dan een werkwijze of een waarde op geldigheid of juistheid. Dat gebeurt door te checken of iets voldoet aan eisen die je vooraf hebt opgesteld.

Linda van Campen, Peter Rowe en Frans Visser deden onderzoek naar metingen om patiënten in te delen in de ziekte-ernst categorieën van de ICC.

Dit is belangrijk, zodat je patiënten kunt vergelijken, bijvoorbeeld in wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor het nemen van beslissingen over de verdere behandeling van een patiënt.

De ICC over de ernst van de ziekte (p 5 NL vertaling):
“Om de diagnose ME te kunnen stellen, moet de ernst van de symptomen resulteren in een aanzienlijke afname van het activiteitenniveau van de patiënt t.o.v. voor zijn ziekte.

Mild (ongeveer 50% afname van het activiteitenniveau),
gematigd (grotendeels aan huis gebonden),
ernstig (grotendeels bedlegerig),
of zeer ernstig (volledig bedlegerig en hulpbehoevend voor wat betreft de basale functies).

Er kan van dag tot dag of van uur tot uur een duidelijke schommeling in de ernst en de rangorde van de symptomen plaatsvinden. Let op activiteit, context en interactieve effecten.”

 

Bij het afnemen van een anamnese door een arts vertelt de patiënt zelf over zijn symptomen (zelfrapportage) en de geschiedenis van het ziekteverloop, de arts stelt op basis daarvan en op basis van wat hij onderzoekt de diagnose. Het klinisch indelen in een ziekte-ernst categorie kan verschillen van persoon tot persoon.

Meer objectieve metingen om te classificeren en om de classificatie door een arts te bevestigen zou wenselijk zijn.

Deze studie van van Campen, Rowe en Visser had tot doel de klinische categorieën van ernst van de ziekte te valideren, die zijn voorgesteld door de auteurs van de ICC voor ME. Daarbij maakten zij gebruik van meer gestandaardiseerde metingen, zoals vragenlijsten en objectieve metingen, zoals fysieke activiteit tracking (SensewearTM armband) en cardiopulmonaire inspanningstesten (zoals de fietstest).

Zij doorzochten de klinische database van Cardiozorg op patiënten die tussen oktober 2013 en januari 2018 waren onderzocht en daarbij binnen maximaal drie maandende SF36 vragenlijst hadden voltooid, vijf dagen een Sensewear armband hadden gedragen en een CPET (fietstest) hadden ondergaan.

SF-36: De vragenlijst bestaat uit 36 gesloten vragen waarin beperkingen in het functioneren dan wel cognities (manier van denken) over gezondheid worden uitgevraagd. Hoe hoger de score, hoe beter je functioneert.

Sensewear: De SenseWear armband wordt gedragen aan de linker bovenarm. Het meet lifestyle, metabole en fysieke activiteit tijdens dagelijkse bezigheden, sporten en slapen.

CPET: Patiënten ondergaan een test op een fietsergometer volgens een vastgesteld protocol, je moet blijven fietsen met een weerstand tussen 10-30 Watt per minuut. Zuurstofconsumptie (VO2), kooldioxide afgifte (VCO2) en zuurstofsaturatie werden voortdurend gemeten, er wordt een ECG (hartfilmpje) opgenomen en bloeddruk wordt gemeten. De ventilatoire drempel wordt bepaald (VT), dat is een meting van de anaerobe drempel, geïdentificeerd door de uitgeademde gassen. Er wordt bloed geprikt om lactaat (melkzuur) in het bloed te kunnen meten en de proefpersonen dragen een masker om hun ingeademde en uitgeademde gassen te kunnen analyseren.

Tijdens het eerste bezoek aan de kliniek werd bepaald of de patiënten voldeden aan de criteria voor CVS (Fukuda) en ME (ICC).De ziekte-ernst werd gescoord volgens de categorieën van de ICC (mild, matig, ernstig en zeer ernstig). Zeer ernstig zieke ME/cvs patiënten werden niet meegenomen in deze analyse omdat zij geen van allen in staat waren een CPET te ondergaan.

Alleen patiënten die alle drie onderzoeken hadden voltooid binnen een periode van 3 maanden werden opgenomen in de analyse. ME kan sterk fluctueren, dus voor een stabiel ziektebeeld is dit belangrijk.

289 patienten werden geanalyseerd: 51 mannen, 258 vrouwen.
121 werden geclassificeerd als mild, 98 als matig en 70 als ernstig ziek.

Bij alle patiënten werden de volgende metingen verricht:

  • SF-36 subschaal voor fysieke activiteit
  • aantal stappen op de stappenteller per dag,
  • percentage voorspelde zuurstofconsumptie op de ventilatoire drempel
  • percentage zuurstofconsumptie

 

Conclusie:

Deze studie bevestigt dat de ziekte-ernst classificatie van de ICC valide is (juist en betrouwbaar). Artsen deelden de patiënten in op basis van zelfrapportage door patiënten, waardoor groepen ontstonden die door het meten van dagelijkse activiteiten (armband), stappen per dag en resultaten van de inspanningstest eveneens goed van elkaar te onderscheiden waren. De objectieve metingen (armband, stappenteller, CPET) kunnen de zelfrapportage vragenlijsten versterken.

 

Het originele artikel:’
Validation of the Severity of Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome by Other Measures than History: Activity Bracelet, Cardiopulmonary Exercise Testing and a Validated Activity Questionnaire: SF-36
C. (Linda) M. C. van Campen, Peter C. Rowe en Frans C. Visser, 14 augustus 2020

 

                                                           ***

Lees ook:
Tweedaagse cardiopulmonaire inspanningstesten bij vrouwen met een ernstige vorm van ME/cvs: Vergelijking met patiënten met een milde en matige vorm.

 

 

-----